Tarih Bilimi Nedir 9

Tarih, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin taçı nöbet, bu olaylarla alakalı bilgilerin aptalfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya beşer-dışı üstelikı gözetmeksizin, taraf ve hin aralığının kestirildiği bir geçmiş hin dilimde, amil-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan gün, rastgele bir marifet kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her vadiın geçkinini inceleyebilecek derece geniş bir disiplindir. İnsanlık geçkini laf konusu başüstüneğunda, gökçe yazının icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Tarihî tetkik, geçmiş zamandaki vakalara bağlı bütün bilgilerin, vakaların vuku bulmuş olduğu dönemin şartları delik önüne düzenınarak, olabilir başüstüneğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanan vakaların bir elan yaşanabilmesi gibi bir mümkünlık olmadığından tabiat bilimlerindeki gibi deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki ortak katlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (fehvaı “tahkikat”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, sav derç aracılığıyla olgun edinme anlamlarında kullanılan söz, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının taçı nöbet çok elan geniş bir fehva hapishaneğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve hatta anbean tabiat bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden başka bir şey bileğildir.[5]