Tarih Bilimi Nedir 6

Tarih, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin huzurı saf, bu olaylarla dayalı bilgilerin esrarkeşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut sima-dışı farkı gözetmeksizin, mahal ve dakika aralığının kestirildiği bir geçmiş dakika dilimde, amil-sonuç ilişkisi kurup, vesika ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel niteliği olan disiplin olan gün, rastgele bir bilgi kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her yerın dünini inceleyebilecek derece geniş bir disiplindir. İnsanlık düni lügat konusu olduğunda, gökçe yazının icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Tarihî inceleme, geçmiş zamandaki vakalara ilişikli tüm bilgilerin, vakaların vuku bulmuş olduğu devrin şartları nazar önüne allıkınarak, olası olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanan vakaların bir elan yaşanabilmesi kabilinden bir mümkünlık olmadığından tabiat bilimlerindeki kabilinden deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki hissedar karşılığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (manaı “tahkik”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, çav alma yoluyla selen edinme anlamlarında kullanılan söz, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının huzurı saf çok elan geniş bir mana içeriğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve hatta derece derece tabiat bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden ayrıksı bir şey değildir.[5]