Tarih Bilimi Nedir 4

Tarih, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin yönı teselsül, bu olaylarla dayalı bilgilerin ayyaşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut ölümlü-dışı ayırtı gözetmeksizin, yan ve hengâm aralığının kestirildiği bir geçmiş hengâm dilimde, münasebet-sonuç ilişkisi kurup, vesika ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel niteliği olan disiplin olan tarih, rastgele bir bilim kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her vadiın geriini inceleyebilecek derece geniş bir disiplindir. İnsanlık gerii güfte konusu başüstüneğunda, yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Tarihî tetkik, geçmiş zamandaki olaylara bağlı bütün bilgilerin, olayların vuku bulduğu devrin şartları kaynak önüne kırmızıınarak, olabilir başüstüneğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanmış olan olayların bir daha evetşanabilmesi kabilinden bir olasılık olmadığından tabiat bilimlerindeki kabilinden deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki kuma karşılığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (demeı “tahkik”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, sava alıntı yoluyla bilim edinme anlamlarında kullanılan kelime, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının yönı teselsül çok daha geniş bir deme dâhilğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve ayrıca giderek tabiat bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden farklı bir şey değildir.[5]