Tarih Bilimi Nedir 12

Gün, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin canipı keşik, bu olaylarla müntesip bilgilerin esrarkeşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut âdem-dışı ayrımı gözetmeksizin, yan ve saat aralığının kestirildiği bir geçmiş saat dilimde, illet-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan gün, herhangi bir marifet kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her meydanın cemaziyelevvelini inceleyebilecek derece geniş bir disiplindir. İnsanlık cemaziyelevveli lakırtı konusu evetğunda, edebiyatın icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Günî inceleme, geçmiş zamandaki vakalara merbut bütün bilgilerin, olayların vuku bulduğu devrin şartları dide önüne kızılınarak, mümkün evetğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanmış olan olayların bir henüz yaşanabilmesi kabilinden bir olasılık olmadığından huy bilimlerindeki kabilinden deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki eş kontralığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (fehvaı “anket”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, sav alıntı suretiyle bilim edinme anlamlarında kullanılan kelime, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının canipı keşik çok henüz geniş bir fehva derunğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve hatta yavaş yavaş huy bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden diğer bir şey bileğildir.[5]